به نام خدای حسیب

وصیتنامه شهید مصطفی چمران

خدا بود و دیگر هیچ نبود

دکتر مصطفی چمران از شخصیتهای عجیب تاریخ معاصر ماست. کودکی اش را در تهران سپری کرد و در دانشگاه تهران لیسانس فیزیک گرفت. بورسیه شد و به آمریکا رفت.دکترای فیزیک هسته ای،او را در جرگه ی معدود دانشمندان برتر جهان قرار داد.

دکتر چمران هیچگاه اصالت اسلامی و انقلابی خود را فراموش نکرد.زندگی مرفه را رها کرد و از آمریکا به مصر رفت.بعد به لبنان آمد.در آنجا جنبش امل را به همراه امام موسی صدر به راه انداخت.

ثمرات حرکات انقلابی او هنوز در لبنان مشهود است.

با شروع ایام انقلاب به ایران برگشت و پست وزارت دفاع را برعهده گرفت. در شرایط بحرانی جنگ گروههای چریکی نامنظم را راه اندازی کرد.

دکتر ضربات سختی به پیکره دشمن وارد نمود. آخرین روز خرداد ماه سال60 و منطقه دهلاویه برای آخرین بار شاهد حماسه او بود. دکتر چمران از سنگرهای دهلاویه به سوی آسمان پرواز نمود.

یکی ازیادگارهای خوب او دست نوشته ها وصیتنامه ی دکتر است.در زیر مختصری از وصیتنامه ی ایشان را که خطاب به امام موسی صدر نوشته شده می بینید.

وصیت میکنم...

وصیت میکنم به کسی که او را بیش از حد دوست دارم. به امام موسی صدر،کسی که او را مظهرعلی(ع) می دانم. او را وارث حسین می خوانم.کسی که رمز طایفه ی شیعه،و افتخار آن، و نماینده ی هراز و چهارصد سال درد،غم،حرمان،مبارزه،سر سختی،حق طلبی و بالاخره شهادت است. آری به امام موسی صدر وصیت میکنم...

برای مرگ آماده شده ام و این امری است طبیعی که مدتهاست با آن آشنا شده ام. ولی برای اولین بار وصیت میکنم. خوشحالم که در چنین راهی به شهادت می رسم.

خوشحالم که از عالم و مافیها بریده ام.همه چیز را ترک گفته ام.علایق را زیر پا گذاشته ام.قید و بندها را پاره کرده ام.دنیا را سه طلاقه گفته ام و با آغوش باز به استقبال شهادت می روم.

از این که به لبنان آمدم و پنج یاشش سال با مشکلاتی سخت دست به گریبان بوده ام متاسف نیستم.

از اینکه آمریکا را ترک گفتم،ازاینکه دنیای لذت و راحت طلبی را پشت سر گذاشتم،از این که دنیای علم را فراموش کردم، از اینکه از همه زیباییهاو خاطره زن عزیزو فرزندان دلبندم گذاشته ام،متاسف نیستم...

ازآن دنیای مادی و راحت طلبی گذشتم و به دنیای درد، محرومیت، رنج، شکست، اتهام،فقر و تنهایی قدم گذاشتم.با محرومیت همنشین شدم. با دردمندان و شکسته دلان هم آواز گشتم.

ازدنیای سرمایه داران و ستمگران گذشتم وبه عالم محرومین و مظلومین وارد شدم. با تمام این احوال متاسف نیستم...

تو ای محبوب من، دنیایی جدید به من گشودی که خدای بزرگ مرا بهتر و بیشتر آزمایش کند.

تو به من مجال دادی تاپروانه شوم،تابسوزم،تانور برسانم،تاعشق بورزم،تاقدرتهای بی نظیر انسانی خود را به ظهور برسانم، ازشرق به غرب و از شمال تا جنوب لبنان را زیر پابگذارم وارزشهای الهی را به همگان عرضه کنم.

تا راهی جدید و قوی و الهی بنمایانم،تا مظهر باشم، تا عشق شوم، تا نور گردم، از وجود خود جدا شوم و در اجتماع حل گردم، تا دیگر خود را نبینم و خود را نخواهم. جز محبوب کسی را نبینم، جز عشق و فداکاری طریقی نگیزینم، تا با مرگ آشنا و دوست گردم و از تمام قید و بندهای مادی آزاد شوم...

تو ای محبوب من، درد و رنج هزار و چهارصد ساله را به دوش می کشی، اتهام و تهمت و هجوم و نفرین و ناسزای هزار و چهارصد ساله را همچنان تحمل می کنی، کینه های گذشته و دشمنیهای تاریخی و حقد و حسدهای جهان سوز را برجان می پذیری،تو فداکاری میکنی.

تو از همه چیز خود می گذری، تو حیات و هستی خود را فدای هدف واجتماع انسانها می کنی،و دشمنانت در عوض دشنام می دهند و خیانت می کنند،به تو تهمتهای دروغ می زنند و مردم جاهل را بر تو می شورانند.

و تو ای امام،لحظه ای از حق منحرف نمی شوی و همچون کوه در مقابل طوفان حوادث آرام و مطمئن به سوی حقیقت و کمال قدم بر می داری، از این نظر تو نماینده علی(ع) و وارث حسینی... و من افتخار می کنم که در رکابت مبارزه می کنم و در راه پر افتخارت شربت شهادت می نوشم...

ای محبوب من ، آخر تو مرا نشناختی،زیرا حجب و حیا مانع آن بود که من خود را به تو بنمایانم.یا از عشق سخن برانم یا از سوز درونی خود بازگو کنم.اما من، منی که وصیت میکنم. منی که تو را دوست می دارم... آدم ساده ای نیستم. آتشفشان درون من کافی است که هر دنیایی را بسوزاند. آتش عشق من به حدی است که قادر است هر دل سنگی را آب کند،فداکاری من به اندازه ای است که کمتر کسی در زندگی به آن درجه رسیده است...

من به سه خصلت ممتاز شده ام:

عشق که از سخنم و نگاهم و دستم و حرکاتم و حیات و مماتم می بارد. در آتش عشق می سوزم و هدف حیات را جز عشق نمی شناسم.در زندگی جز عشق نمی خواهم، و جز به عشق زنده نیستم.

فقر که از قید همه چیز آزاد و بی نیازم.اگر آسمان و زمین را به من ارزانی کنند، تاثیری در من نمی کند.

تنهایی که مرا به عرفان اتصال می دهد. مرا با محرومیت آشنا می کند. کسی که محتاج عشق است، در دنیای تنهایی با محرومیت عشق می سوزد. جز خدا کسی نمی تواند انیس شبهای تار او باشد و...

(این) کسی که وصیت می کند آدم ساده ای نیست. بزرگ ترین مقامات علمی را گذرانده.سردی و گرمی روزگار را چشیده.از زیباترین و شدیدترین عشق ها برخوردار شده.

از درخت لذات زندگی میوه چیده. از هر چه زیبا و دوست داشتنی است برخوردار شده و در اوج کمال و دارایی همه چیز خود را رها کرده و به خاطر هدفی مقدس، زندگی دردآلود و اشکبار و شهادت را قبول کرده است.

آری ای محبوب من،یک چنین کسی با تو وصیت می کند...

وصیت من درباره مال و منال نیست.زیرا می دانی که چیزی ندارم، و آنچه دارم متعلق به تو و حرکت و موسسه است. از آنچه به دست من رسیده،به خاطر احتیاجات شخصی چیزی بر نداشته ام.

جز زندگی درویشانه چیزی نخواسته ام.حتی زن و بچه ها و پدر و مادر نیز از من چیزی دریافت نکرده اند. آنجا که سرتا پای وجودم برای تو و حرکت باشد، معلوم است که مایملک من نیز متعلق به تو است.

وصیت من درباره قرض و دین نیست.مدیون کسی نیستم،درحالی که به دیگران زیاد قرض داده ام. در زندگی خودم جز محبت،فداکاری،تواضع و احترام نبوده.از این نظر به کسی مدیون نیستم...

آری وصیت من درباره این چیزها نسیت.

وصیت من درباره عشق و حیات و وظیفه است. احساس می کنم که آفتاب عمرم به لب بام رسیده است و دیگر فرصتی ندارم که به تو سفارش کنم.

تو را دوست می دارم واین دوستی بابت احتیاج و یا تجارت نیست. در این دنیا کسی احتیاج ندارم.

حتی گاه گاهی از خدای بزرگ نیز چیزی نمی طلبم و احساس احتیاج نمی کنم. چیزی نمی خواهم، گله ای نمی کنم و آرزویی ندارم...

عشق،هدف حیات و محرک زندگی من است.زیباتر از عشق چیزی ندیده ام و بالاتر از عشق چیزی نخواسته ام.

عشق است که روح مرا به تموج وا می دارد.قلب مرا به جوش می آورد،استعداد های نهفته ی مرا ظاهر می کند،مرا از خودخواهی و خود بینی می رهاند، دنیای دیگری حس می کنم،در عالم وجود محو می شوم، احساسی لطیف و قلبی حساس و دیده ای زیبابین پیدا می کنم.

لرزش یک برگ،نور یک ستاره دور،موریانه ی کوچک،نسیم ملایم سحر،موج دریا،غروب آفتاب،احساس و روح مرا می ربایند و از این همه و همه از تجلیات عشق است.

به خاطرعشق است که فداکاری می کنم.به خاطر عشق است که به دنیا با بی اعتنایی می نگرم و ابعاد دیگری را می یابم.به خاطر عشق است که دنیا را زیبا می بینیم.

به خاطر عشق است که خدا را حس می کنم. او را می پرستم و حیات و هستی خود را تقدیمش می کنم.

در این دنیا به عده زیادی محبت کرده ام.حتی عشق ورزیده ام.ولی جواب بدی دیده ام.عشق را به ضعف تعبیر می کنند و به قول خودشان زرنگی کرده از محبت سوء استفاده می نمایند.

اما این بی خبران نمی دانند که از چه نعمت بزرگی که عشق ومحبت است،محرومند. نمی دانند که بزرگترین ابعاد زندگی را درک نکرده اند. نمی دانند که زرنگی آنها جز افلاس و بدبختی و مذمت چیزی نیست.

و من قدر خود را بزرگتر از آن می دانم که محبت خویش را از کسی دریغ کنم.حتی اگر آن کس محبت مرا درک نکند و به خیال خود سوء استفاده نماید.من بزرگتراز آنم که به خاطر پاداش محبت کنم. یا در مقابل عشق تمنایی داشته باشم. من در عشق خود می سوزم و لذت می برم.

این لذت بزرگترین پاداشی است که ممکن است در جواب عشق من به حساب آید. می دانم ک تو ای محبوب من،در دریای عشق شنا می کنی. انسانها را دوست می داری.به همه بی دریغ محبت می کنی. و چه زیادند آنها که از این محبت سوءاستفاده می کنند.حتی تو را به تمسخر می گیرند و به خیال خود تو را گوش می زنند.

تو اینها را می دانی ولی در روش خود کوچکترین تعییری نمی دهی زیرا مقام تو بزرگتر از آن است که تحت تاثیر دیگران عشق بورزی و محبت کنی.عشق تو فطری است.

همچون آفتاب بر همه جا می تابی و همچون باران بر چمن و شوره زار می باری و تحت تاثیر انعکاس سنگدلان قرار نمی گیری.

درود آتشین به روح بلند تو باد که از محدوده ی تنگ و باریک خودبینی و خود خواهی بیرون است و جولانگاهش عظمت آسمانها و اسما مقدس خداست.

اینها را به نیت آن ننوشته ام که کسی بخواند و بر من رحمت آورد،بلکه نوشته ام که قلب آتشینم را تسکین دهم و آتشفشان درونم را آرام کنم.

هنگامی که شدت درد و رنج طاقت فرسا می شد و آتشی سوزان از درونم زبانه می کشید و دیگر نمی توانستم آتشفشان وجود را کنترل کنم،آنگاه قلم به دست می گرفتم و شراره های شکنجه و درد را ذره ذره از وجودم می کندم و بر کاغذ سرازیر می کردم...

و آرام آرام به سکون و آرامش می رسیدم.آنچه در دل داشتم بر روی کاغذ می نوشتم و در مقابلم می گذاشتم و در اوج تنهایی خود با قلب خود راز و نیاز می کردم آنچه را داشتم به کاغذ می دادم و انعکاس وجود خود را از صفحه ی مقابلم دریافت می کردم و از تنهایی به در می آمدم.

اینها را ننوشته ام که بر کسی منت بگذارم،بلکه کاغذ نوشته ها بر من منت گذاشته اند و درد و شکنجه ی درونم را تقلیل کرده اند....

***

خدایا آنان که به من بدی کردند مرا هوشیار کردند.آنان که به من انتقاد کردند به من راه رسم زندگی آموختند،آنان که به من خوبی کردند و من مهر و وفا آموختند، پس خدایا به همه اینان که باعث تعالی دنیا و آخرت ن شدند خیر و نیکی برسان.

به تاریخ 19/10/59 شمسی ساعت 10:10 شب چند سطری وصیتنامه می نویسم:

...مادرجان به خاطر داری روح پر فتوح اسلام در سینه وجود گندیده ی من بوده و هست.

اگر من افتخار شهادت داشتم از امام بخواهید برایم دعا کنند تا شاید خدا من رو سیاه را در درگاه با عظمتش به عنوان یک شهید بپذیرد.

مادرجان من متنفر بودم و هستم از انسانهای سازش و بیتفاوت و متاسفانه جوانانی که شناخت کافی از اسلام ندارند و نمی دانند برای چه زندگی می کنند و چه هدفی دارند.

ای کاش به خود می آمدند. از طرف من به جوانان بگویید چشم شهیدان و تبلور خونشان به شما دوخته است به پا خیزید و اسلام خود را دریابید نظیر انقلاب اسلامی ما در هیچ کجا پیدا نمی شود.

پدر و مادر؛ من زندگی را دوست دارم ولی نه آنقدر که آلوده اش شوم و خویشتن و را گم کنم و فراموش کنم.علی وار زیستن وعلی وار شهید شدن،حسین وار زیستن و حسین وار شهید شدن را دوست می دارم.

شهادت در قاموس اسلام کاری ترین ضربات را بر پیکر ظلم،جور،شرک و الحاد می زند و خواهد زد.

مادر جان به خدا قسم اگر گریه کنی و به خاطر من گریه کنی اصلا از تو راضی نخواهم بود.زینب وار زندگی کن و مرا نیز به خدا بسپار.

اللهم ارزقنی توفیق الشهادت فی سبیلک و السلام؛چمران